Phẫu Thuật Hàm Móm Chỉnh Hàm Dưới Sai Khớp Cắn Chuẩn Y Khoa

Hàm móm là gì? 

Hàm móm (tên khoa học: Mandibular Prognathism hoặc Class III Malocclusion) là tình trạng xương hàm dưới phát triển quá mức hoặc xương hàm trên kém phát triển, dẫn đến khớp cắn ngược: răng cửa hàm dưới phủ ra ngoài răng cửa hàm trên. Ngoài vấn đề thẩm mỹ, hàm móm còn gây rối loạn chức năng ăn nhai, phát âm và tăng nguy cơ các bệnh lý khớp thái dương hàm.

Theo ThS.BS Lê Viết Trí, chuyên gia phẫu thuật thẩm mỹ đầu mặt cổ  tại Bệnh viện JK Nhật Hàn:“Hàm móm không chỉ là khuyết điểm về hình thể mà còn là rối loạn chức năng nghiêm trọng. Điều trị sớm bằng phẫu thuật hàm móm có thể phục hồi khớp cắn, tránh biến chứng xương khớp và cải thiện ngoại hình đáng kể.”

Phân loại hàm móm

Trong y khoa chỉnh hình răng hàm mặt, hàm móm được chia thành nhiều dạng khác nhau dựa trên nguyên nhân và mức độ phát triển của xương hàm. Việc phân loại chính xác rất quan trọng, vì mỗi dạng móm sẽ cần phương pháp điều trị và kỹ thuật phẫu thuật khác nhau để đạt hiệu quả tối ưu.

Móm do xương hàm dưới là dạng thường gặp nhất. Trong trường hợp này, xương hàm dưới phát triển dài hơn bình thường và nhô ra trước quá mức so với hàm trên. Đặc điểm nhận diện là môi dưới đưa ra ngoài nhiều hơn, cằm dài và gương mặt có xu hướng dạng “lưỡi cày”. Những trường hợp này thường không thể cải thiện triệt để bằng niềng răng mà cần can thiệp phẫu thuật để đưa hàm dưới lùi về vị trí chuẩn.

Móm do xương hàm trên ít gặp hơn, nhưng vẫn gây mất cân đối khuôn mặt rõ rệt. Khi hàm trên kém phát triển và tụt vào trong, răng cửa hàm trên bị che khuất bởi răng cửa hàm dưới. Bệnh nhân thường có sống mũi thấp hoặc gương mặt trũng ở vùng giữa. Để điều chỉnh, bác sĩ có thể thực hiện phẫu thuật đưa hàm trên ra trước (Le Fort I Osteotomy) để phục hồi tỷ lệ gương mặt và chức năng nhai.

Móm hỗn hợp là dạng kết hợp cả hai yếu tố: hàm dưới nhô ra và hàm trên tụt vào trong. Dạng móm này thường phức tạp hơn vì có thể đi kèm lệch hàm hoặc sai trục mặt. Để đạt khớp cắn chuẩn, bác sĩ thường phải thực hiện phẫu thuật chỉnh cả hai hàm, kết hợp công nghệ mô phỏng 3D để xác định chính xác mức độ di chuyển xương.

Cuối cùng, móm giả (do răng) xảy ra khi cấu trúc xương hàm bình thường nhưng răng mọc sai vị trí, chẳng hạn răng cửa hàm dưới nghiêng ra trước hoặc răng hàm trên cụp vào trong. Trường hợp này không cần phẫu thuật mà có thể điều trị hiệu quả bằng phương pháp chỉnh nha (niềng răng). Đánh giá đúng móm giả hay móm xương là bước quan trọng để tránh can thiệp ngoại khoa không cần thiết.

Hậu quả nếu không điều trị

• Rối loạn nhai và tiêu hóa: Thức ăn không được nghiền nhỏ.
• Phát âm sai: Đặc biệt là âm /s/, /t/, /đ/, gây khó khăn trong giao tiếp.
• Bệnh lý khớp thái dương hàm: Đau, lục cục khớp, hạn chế há miệng.
• Tự ti tâm lý: Ảnh hưởng công việc và chất lượng sống.
• Mòn răng và viêm nha chu: Khớp cắn sai dễ gây sang chấn răng.

Vì sao cần phẫu thuật hàm móm?

Chỉnh sửa cấu trúc xương hàm là vai trò quan trọng hàng đầu của phẫu thuật hàm móm. Bằng cách di chuyển xương hàm dưới lùi về sau hoặc đưa xương hàm trên tiến ra trước, bác sĩ sẽ khôi phục lại vị trí chuẩn của hai hàm. Sự điều chỉnh này giúp khớp cắn trở về trạng thái sinh lý bình thường, loại bỏ tình trạng hàm dưới nhô ra quá mức gây mất cân đối gương mặt.

Một vai trò thiết yếu khác là khôi phục khớp cắn sinh lý. Khớp cắn chuẩn không chỉ giúp quá trình ăn nhai diễn ra dễ dàng, nghiền nát thức ăn hiệu quả hơn mà còn cải thiện phát âm. Nhiều bệnh nhân móm nặng gặp khó khăn với các âm bật hơi như /s/, /t/, /đ/, sau phẫu thuật sẽ phát âm rõ ràng và tự tin hơn trong giao tiếp.

Bên cạnh chức năng, cải thiện thẩm mỹ gương mặt là lợi ích rõ rệt. Khuôn mặt móm thường mang đặc trưng dạng “lưỡi cày” với cằm dài và môi dưới trùm ra ngoài. Khi xương hàm được chỉnh sửa, đường nét gương mặt trở nên hài hòa, cân xứng giữa trán – mũi – cằm, giúp người bệnh trẻ trung và tự tin hơn.

Cuối cùng, phẫu thuật hàm móm mang lại sự ổn định lâu dài. Khi kỹ thuật được thực hiện đúng quy trình và tuân thủ chăm sóc hậu phẫu, kết quả chỉnh sửa hàm duy trì bền vững suốt đời. Khác với một số phương pháp tạm thời, phẫu thuật can thiệp trực tiếp vào cấu trúc xương, do đó nguy cơ tái phát gần như không đáng kể.

Các phương pháp phẫu thuật hàm móm

Một trong những kỹ thuật phổ biến nhất trong điều trị hàm móm là phẫu thuật hàm dưới BSSO (Bilateral Sagittal Split Osteotomy). Ở phương pháp này, bác sĩ sẽ tạo đường cắt dọc hai bên xương hàm dưới, di chuyển toàn bộ hàm dưới lùi về sau để khớp cắn trở về vị trí chuẩn. Sau khi điều chỉnh, xương hàm được cố định bằng nẹp vít titanium y khoa – loại vật liệu an toàn, bền chắc và tương thích sinh học. BSSO đặc biệt phù hợp với những bệnh nhân móm do hàm dưới phát triển quá mức, giúp cân đối lại tỷ lệ khuôn mặt và phục hồi chức năng nhai.

Trong trường hợp móm do hàm trên kém phát triển, phương pháp phẫu thuật hàm trên Le Fort I Osteotomy được áp dụng. Bác sĩ sẽ cắt và dời toàn bộ khối hàm trên ra trước, đồng thời có thể kết hợp chỉnh lệch đường giữa hoặc xoay nâng hàm để tối ưu hóa sự hài hòa của gương mặt. Le Fort I không chỉ cải thiện khớp cắn mà còn giúp nâng đỡ phần giữa gương mặt, tạo đường nét mềm mại và trẻ trung hơn.

Với những trường hợp móm hỗn hợp hoặc móm phức tạp, việc kết hợp phẫu thuật hai hàm là giải pháp toàn diện. Phương pháp này được chỉ định khi cả hàm trên và hàm dưới đều sai lệch nghiêm trọng, hoặc khi khớp cắn ngược sâu kèm lệch đường giữa. Bằng cách đồng thời điều chỉnh cả hai hàm, bác sĩ có thể đạt kết quả khớp cắn chuẩn và thẩm mỹ tối ưu, giảm nguy cơ tái phát và biến chứng.

Ngoài ra, nhiều trường hợp cần chỉnh hình hàm kết hợp niềng răng để đạt kết quả tốt nhất. Trước khi phẫu thuật, bệnh nhân thường được khuyến nghị niềng răng trong khoảng 3–6 tháng nhằm sắp xếp các răng về vị trí phù hợp. Quá trình này giúp việc di chuyển xương trong lúc phẫu thuật dễ dàng và chính xác hơn, đồng thời đảm bảo khớp cắn sau mổ được ổn định lâu dài. Sự phối hợp giữa bác sĩ phẫu thuật hàm mặt và bác sĩ chỉnh nha đóng vai trò quan trọng trong việc lập kế hoạch điều trị tối ưu cho từng bệnh nhân.

Quy trình phẫu thuật hàm móm tại Bệnh viện JK Nhật Hàn

1. Thăm khám – Chẩn đoán: Đo sọ, phân tích hàm, chụp CT 3D.
2. Lập kế hoạch phẫu thuật kỹ thuật số: Mô phỏng kết quả trước mổ.
3. Xét nghiệm tổng quát: Đảm bảo đủ khả năng bước vào phẫu thuật
4. Gây mê toàn thân – Tiến hành phẫu thuật: Trong phòng mổ vô khuẩn chuẩn y tế
5. Cố định xương bằng nẹp vít chuyên dụng.
6. Theo dõi hậu phẫu – Chăm sóc nội trú: Bác sĩ và điều dưỡng theo dõi sát.

Những thắc mắc thường gặp khi phẫu thuật hàm móm

Phẫu thuật hàm móm có đau không?

• Nhờ gây mê hiện đại, bạn sẽ không cảm giác đau trong mổ. Sau mổ, thuốc giảm đau được kê, cảm giác khó chịu chỉ như ê buốt nhẹ.

Thời gian phẫu thuật hàm móm là bao lâu?

• Trung bình 2–4 giờ tùy mức độ móm và số hàm cần chỉnh.

Phẫu thuật hàm móm có để lại sẹo không?

• Đường mổ nằm bên trong khoang miệng nên phẫu thuật hàm móm không để lại sẹo ngoài.

Phẫu thuật hàm móm có ảnh hưởng thần kinh mặt không?

• Tại JK Nhật Hàn, bác sĩ giàu kinh nghiệm sẽ tránh vùng thần kinh cằm. Cảm giác tê nhẹ vùng môi dưới có thể xảy ra nhưng thường hồi phục sau vài tuần đến vài tháng.

 Có cần niềng răng sau phẫu thuật hàm móm không?

• Tùy trường hợp, bác sĩ sẽ kết hợp chỉnh nha trước hoặc sau phẫu thuật để đạt khớp cắn chuẩn.

Chăm sóc sau phẫu thuật hàm móm

• Ăn lỏng – mềm 2–4 tuần đầu.
• Vệ sinh răng miệng bằng nước muối sinh lý và bàn chải mềm.
• Tái khám định kỳ: Ngày 1, ngày 7, tuần 4 và sau 3 tháng.
• Tránh va chạm mạnh vùng hàm trong 6 tuần đầu.
• Tập mở miệng nhẹ từ tuần thứ 2 để tránh cứng khớp.

Biến chứng có thể gặp và cách phòng tránh

• Sưng và bầm: Tự giảm sau 1–2 tuần, chườm lạnh 48h đầu, sau đó chườm ấm.
• Tê môi: Hồi phục theo thời gian.
• Nhiễm trùng: Hiếm khi xảy ra nếu vệ sinh tốt.
• Sai lệch xương: Tránh cắn mạnh, theo dõi và tái khám.

Ưu điểm khi phẫu thuật hàm móm tại JK Nhật Hàn

Điểm mạnh nổi bật của Bệnh viện JK Nhật Hàn chính là đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm. Dẫn đầu là ThS.BS Lê Viết Trí – bác sĩ phẫu thuật thẩm mỹ với hơn 20 năm kinh nghiệm.

Bệnh viện còn sở hữu trang thiết bị hiện đại hàng đầu, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế. Hệ thống chụp CT 3D cho phép bác sĩ đánh giá chính xác cấu trúc xương hàm, máy cắt xương giúp thao tác mổ chính xác, ít chảy máu và giảm sưng đau. Toàn bộ nẹp vít titanium đều đạt chuẩn y khoa, đảm bảo độ bền, khả năng tương thích sinh học và an toàn lâu dài cho bệnh nhân.

Quy trình phẫu thuật chuẩn quốc tế, được Bộ Y tế chứng nhận. Tất cả các bước từ thăm khám, lập kế hoạch điều trị, gây mê, phẫu thuật cho đến chăm sóc hậu phẫu đều được kiểm soát nghiêm ngặt. Điều này không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro mà còn nâng cao hiệu quả điều trị, mang lại sự yên tâm cho người bệnh.

Khách hàng cũng đánh giá cao dịch vụ chăm sóc hậu phẫu tận tâm tại JK Nhật Hàn. Bệnh viện áp dụng chế độ điều dưỡng 1:1, theo dõi sát sao từng trường hợp và hỗ trợ bệnh nhân 24/7. Sự đồng hành và quan tâm chu đáo từ đội ngũ y tế giúp khách hàng hồi phục nhanh hơn, giảm lo lắng và thoải mái trong suốt quá trình dưỡng thương.

Kết quả của phẫu thuật hàm móm tại JK Nhật Hàn mang tính ổn định lâu dài. Không chỉ khôi phục khớp cắn sinh lý, phẫu thuật còn giúp gương mặt hài hòa và cân đối hơn, mang lại sự tự tin trong giao tiếp và sinh hoạt. Nhiều khách hàng chia sẻ rằng ca phẫu thuật đã thay đổi cuộc sống của họ, không chỉ ở khía cạnh thẩm mỹ mà còn cải thiện chức năng nhai và phát âm rõ rệt.